Yayınlarımız

Image

YENİ YARGI PAKETİ VE TEKLİF EDİLEN YENİLİKLER

1-Adalet Komisyonu’nda kabul edilen Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi’ne göre, birçok yenilik hukuk sistemimize giriyor. Buna göre;
2-Yargılama ile ilgili kişilerin korunmaya değer üstün menfaatleri söz konusu olduğunda duruşmaların bir kısmının veya tamamının gizli olarak yapılması mümkün olabilecek. Gizli duruşma yapılabilmesi halinin bu şekilde geniş bir tanımlama ile karşılanmış olması ihtiyaca cevap verebilecek niteliktedir. Ancak bu kuralın yargılamanın aleniyeti ilkesine zarar verecek şekilde değerlendirilmemesi ve uygulanmaması gerekir.
3-Daha önce aynı dosyada arabuluculuk ya da uzlaştırmacılık yapmış hakimin o davada hakim olarak görev almasının hakim reddedilme nedenlerinden biri olacağı da öngörülmüştür.
4-Uzun süren yargılamalar ülkemizin en önemli yargı sorunlarından biri olup sürenin kısaltılması ya da yargılamanın hızlandırılması için çeşitli yenilikler yapılmıştır. Ancak somut olarak halen yargılama sürelerinin kısaldığından bahsetmek mümkün değildir. Ancak yeni teklifte davaların hızlandırılması için bazı yolların uygulamaya sokulmak istendiği görülmektedir. Bunlardan biri de kesin sürelerle ilgilidir. Hakim, tayin ettiği sürenin kesin olduğuna karar verirse, tayin ettiği kesin süreye konu olan işlemi, hiçbir duraksamaya yer vermeyecek şekilde açıklayacak ve süreye uyulmamasının hukuki sonuçlarını açıkça tutanağa geçirerek ihtar edecektir. Hakimin kesin süre tanıma yetkisi genişletilerek taraflarca zamanında yerine getirilmeyen talepler nedeniyle davanın uzaması engellenmiş olacaktır. Diğer yandan kesin olduğu belirtilmeyen süreyi geçirmiş olan taraf yeniden süre ister ise, verilecek ikinci süre kesin olacaktır. Bu nedenle yargılamada konu ne olursa olsun bir tarafa en fazla iki defa süre verilebilecektir.
5-Ses veya görüntü nakli yoluyla duruşmanın yapılması usulü uzun bir süredir ceza yargılamalarında uygulanmakta idi. Tasarı ile hukuk yargılamasında da ses ve görüntü nakli ile duruşmanın yapılabilmesinin önü açılıyor. Taraflardan birinin talebi üzerine talep eden tarafın veya vekilinin, aynı anda ses ve görüntü nakledilmesi yoluyla bulundukları yerden duruşmaya katılmalarına karar verilebilmesi mümkün hale getiriliyor.
6-Mahkeme, tarafların rızası olmak kaydıyla tanığın, bilirkişinin veya uzmanın aynı anda ses ve görüntü nakledilmesi yoluyla bulundukları yerden dinlenilmesine karar verebilecek. Uygulayıcılar tarafından olumlu karşılanan bu değişiklik teklifi gereksiz duruşmaların ve zaman kaybının önüne geçebilecek önemli bir değişikliktir. Zira adliyelerde kalabalığın ve zaman kaybının en önemli sebebi uzun süreler duruşmanın başlamasının beklenilmesidir. Bunun engellenmesi için görüntülü duruşma yönetiminin uygulanması artık mecburiyet arz eder hale gelmiştir. Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyecekleri dava ve işlerde ilgililerin aynı anda ses ve görüntü nakledilmesi yoluyla bulundukları yerden dinlenilmesine mahkemece resen karar verilmesi mümkün hale gelecektir.
7-Duruşma yoğunluğunun düşürülmesi için icra mahkemelerinde uygulanan usullerden dosya üzerinden karar verebilme usulünün HMK ya eklenmesi öngörülmektedir. Dosyada mevcut eksiklikler, duruşma yapılmaksızın tamamlanacak nitelikte ise, bunların tamamlanmasından sonra duruşma yapılmadan karar verilebilmesi mümkün hale getirilmektedir. Aynı şekilde dava için esaslı delillerden henüz toplanmayanlar var ise bu konularda da duruşma beklenmeksizin karar verilmesi mümkün olacaktır.